00:53
February 8,  2012   
Gebruik uitsluitend de officiële documentatie van uw vliegtuig voor uw vluchtvoorbereiding en vluchtuitvoering!
Hoogtemeter
19 januari 2005

De hoogtemeter is feitelijk niets anders dan een barometer! Het meet via de statische poort de zg. statische druk met behulp van één of meer membraamdozen, en zet deze via een overbrengingsmechanisme om in een draaiende beweging van drie wijzers. Deze wijzers bewegen over een schaal waarop de hoogte (meestal) in voeten (engels: feet; 1 meter = 3,28 voet) is aangegeven.
Voor aanvang van iedere vlucht wordt derhalve gecontroleerd of de statische poort niet verstopt zit (zou dit het geval zijn, dan zou de hoogte-aanduiding namelijk niet veranderen).

Vanwege veranderingen in heersende luchtdruk en andere factoren is het onmogelijk om  in alle situatie de werkelijke hoogte weer te geven, vandaar dat er gekozen is voor standardisatie: alle hoogtemeters zijn gecalibreerd volgens de zg. Standaard-Atmosfeer.  Om nu daar waar nodig alle vliegtuigen van elkaar te kunnen separeren, is het dus nodig om met de hoogte-aanduiding te kunnen 'spelen' om ervoor te zorgen dat alle vliegtuigen binnen een bepaald gebied dezelfde hoogte-aanduiding hebben. Hiervoor zit er een extra knop op de hoogte-meter waarmee de luchtdruk zoals doorgegven door luchtverkeersleiding ingesteld kan worden.

Wat je feitelijk doet wanneer je deze zg. subscale-knop verdraait is het veranderen van het referentievlak ten opzicht waarvan de hoogte wordt weergegeven. Met andere woorden, je weet wel dat er een hoogte wordt gemeten, maar ten opzicht van welk vlak? Zeer gangbaar in de luchtvaart zijn de volgende 'vlakken':
  1. Hoogtemeting ten opzichte van het terrein waarover gevlogen wordt; de hoogte wordt dan aangeduid met de term Height. Bijbehorende afkorting is QFE.
  2. Hoogtemeting ten opzichte van gemiddeld zeeniveau (Mean Sea Level, oftewel MSL); we spreken dan van altitude de hierbij behorende afkorting is de meest voorkomende: QNH.
  3. Hoogtemeting ten opzichte van het referentie drukvlak 1013,25 HectoPascal. We spreken hier van Flight Level vliegen en hierbij hoort de afkorting QNE. Flight Level vliegen wordt alleen toegepast op grotere hoogtes met ruime separatie ten opzichte van het terrein  waarover gevlogen wordt. De regels voor flight level vliegen zorgen daarnaast voor voldoende separatie tussen verschillende soorten vliegverkeer, en werkt daarom ook veiligheidsverhogend. Vb: in Nederland ben je je verplicht om boven de 3500 voet hoogte om te 'schakelen' naar flight level vliegen.
Er zijn ook risico's verbonden aan het gebruik van de hoogtemeter: vliegen van hogere naar lagere luchtdruk zonder bijstelling van de subscale kan een te optimistische hoogte-aanduiding tot gevolg hebben. Dit kan zeker bij slecht zicht tot gevaarlijke situaties leiden!

Daarnaast is het zo dat de opbouw van de werkelijke atmosfeer slechts zeer zelden gelijk is aan die van de (theoretische) standaard atmosfeer volgens welke de hoogtemeters geijkt zijn. Dit betekent dan automatisch dat de aangegeven hoogte slechts zelden exact gelijk is aan de werkelijke hoogte!

Daarom wordt in de theorie-opleiding van iedere piloot bijzonder veel aandacht besteed aan hoe om te gaan met de hoogtemeter-instellingen en hoe de op enig moment aangegeven hoogte omgerekend kan worden naar werkelijke hoogte boven het terrein.

 
Volgende >