|
Een tijdje terug, op de terugweg van onze FlyBlogger Fly-In op Seppe, kwam er een ander vliegtuig dichterbij dan me lief was. Reden genoeg om eens goed na te denken, onder andere over 'Human Factors'...
De reacties op dat blogje leverde erg goede informatie op voor wat betreft het plannen van de route en de hoogte, alsmede het al dan niet gebruiken van een GPS om 'on-track' te blijven. Een erg mooi bewijs dat een website als deze anderen kan helpen bij het ontwikkelen van goed vliegerschap, een belangrijke eigenschap als het aankomt op het verhogen van de vliegveiligheid.
Wat ik in het bijbehorende verslagje niet had vermeld, omdat ik me daar pas tijdens het 'denk-proces' eigenlijk bewust van werd, is dat de koers van onze kist en de kist die onder ons door kwam zo goed als haaks op elkaar stonden en dat de andere kist ook een Cessna 152 was. Laat me even uitleggen waarom ik denk dat deze twee dingen een belangrijke rol speelden in de aanloop naar deze 'close-encounter'.
Stel je de cockpit-ramen voor als een projectie-scherm waarop alles wat er buiten het vliegtuig gebeurt geprojecteerd wordt. Als er een vliegtuig voor je van links naar rechts kruist, zal de projectie op het cockpit-raam ook van links naar rechts gaan. Het menselijke oog is over het algemeen prima in staat horizontale en verticale bewegingen 'op het projectiescherm' te detecteren, waardoor het vliegtuig in dit voorbeeld normaal gesproken al vroeg ontdekt zal worden.
Er zijn echter een paar situatie waarin het ontzettend veel moeilijker wordt een ander vliegtuig te ontdekken. Eén van deze situaties heb ik hier meegemaakt: twee kisten die met min of meer dezelfde snelheid op een ongeveer haakse koers ten opzichte van elkaar vliegen en daarbij op gegeven moment op hetzelfde punt en dezelfde hoogte zullen zijn. Denk even weer aan het cockpit-raam als projectiescherm: de andere kist zal in dit scenario steeds op dezelfde plek op het cockpit-raam geprojecteerd worden. Het menselijke oog registreert in dit geval géén zijdelingse beweging, waardoor het veel moeilijker wordt om het andere vliegtuig te ontdekken.
Natuurlijk zou je aan de toenemende grootte van de projectie zien dat er iets aankomt, maar hiervoor moet je gedurende langere tijd meerdere keren exact dezelfde plek van het projectiescherm heel bewust registreren. Bedenk echter dat deze plek slechts een héél klein stukje is van het hele scherm dat je scant, waardoor je aan deze plek niet meer of minder aandacht schenkt dan aan al die andere plekken waar zich ook een vliegtuig zou kunnen bevinden!
Als je over bovenstaande even heel bewust nadenkt, realiseer je je snel dat het in bepaalde situaties heel erg moeilijk is om andere vliegtuigen in jouw buurt te ontdekken. Niet omdat je niet uitkijkt en jouw omgeving heel goed scant, maar puur vanwege een paar beperkingen van het menselijke oog! Eigenlijk is het menselijke oog niet toereikend in dit soort scenario's, en zouden we technische hulpmiddelen moeten hebben om dit 'gebrek' te compenseren, om zodoende onze eigen veiligheid -en die van anderen!- te vergroten.
Bovenstaande bespiegeling en ervaring waren voor mij meer dan voldoende reden om op zoek te gaan naar een paar 'electronsiche ogen', en twee weken geleden heb ik 'als verjaardagscadeau' het volgende hulpmiddel besteld:
Zoals gezegd, dit is puur een hulpmiddel en zoals elke technische oplossing heeft ook de Zaon PCAS XRX zijn beperkingen! Alleen vliegtuigen met een werkende transponder (inclusief de nieuwe Mode-S transponders) worden er door ontdekt, er is dus een categorie luchtvaartuigen (zoals op dit moment bijvoorbeeld zweefvliegtuigen, maar ook vliegtuigen die de transponder uit of op stand-by hebben staan) die je hiermee niet zult 'zien'. Onder de Schiphol TMA zul je er daarom niet veel aan hebben, omdat de transponder daar 'UIT' hoort te staan.
Het 'See-and-Avoid'-concept kan deze PCAS dus onmogelijk vervangen, het blijft dus zaak dat je zelf continu naar buiten blijft kijken en de ogen goed de kost geeft op zoek naar ander vliegverkeer!
Desondanks zie ik dit apparaatje als een waardevolle aanvulling in de cockpit die -mits op de juiste manier gebruikt- een aardig stukje extra veiligheid kan brengen. De behoorlijke aanschafprijs zie ik maar als een eenmalig te betalen levensverzekeringspremie  . Een leuke (maar niet meer dan dat!) bijkomstigheid is dat de mensen van PocketFMS binnenkort ook gaan werken aan een integratie met dit apparaat, waardoor ander vliegverkeer ook op de moving map van PocketFMS getoond zal gaan worden.
|
grenzen 
hun transponder wel aanzetten (zul je net zien dat ze 
Helaas heb ik 'shutdown' gisteren niet meegemaakt omdat ik 's avonds andere verplichtingen had, dus vanmorgen poging 2.
0LT aangezet, shutdown was om 19:30LT)
Andere dingetjes... 
