16:02
May 18,  2012   
Vliegles 35: Uitwijken en low-level-navigatie
28 augustus 2005
Zoals ik gisteren al meldde stond vandaag het oefenen van een uitwijk op het programma. Een heel gehannes met allerlei hulpmiddelen om er voor te zorgen dat je uiteindelijk daar aankomt waar je naar toe wilt.

Als voorbereiding moest ik één been van zo rond de 40 NM met een tweetal checkpunten voorbereiden. Aangezien ik de Friese meren wel eens wilde bekijken heb ik een been voorbereid naar Workum, wel wetende dat we Workum waarschijnlijk niet zouden halen. Vanmiddag bij Aero Noord heb ik de windgegevens er nog even in verwerkt, waarna Joop het navigatieplannetje nog even controleerde. Hij vroeg nog even of ik een wellicht Workum wilde bekijken zodat hij niet onbedoeld een (trouwens niet aanwezige) wens van mijn kant 'om zeep zou helpen'.

Daarna meteen de walk-around gedaan, en even later gingen we in take-off van runway 28 om het navigatiedeel te beginnen bij de al vaker door mij gebruikte afslag Pesse op de A28. Omdat het onzettend rustig is in de lucht (geen turbulentie of thermiek) is het gyrokompas snel opgelijnd, en 1 minuutje voor het geplande tijdstip passeren we de weg welke vanuit de kazerne van Havelte naar het noordoosten loopt. Vlak voor het passeren van deze weg is het eventjes wat onrustiger waardoor het gyro er een klein beetje uitloopt. Dit wordt niet direct ontdekt, maar zodra we de snelweg bij Steenwijk passeren valt het me op dat ik wat dichter bij Steenwijk zit dan gepland. Even het gyrokompas weer oplijnen en de koers een graadje of 10 naar rechts verleggen, zodat ik meteen na het passeren van het Tjeukermeer weer on-track zit.

Al ruim voordat we boven het Tjeukermeer zitten vertelt Joop dat we niet verder kunnen, en dat we moeten uitwijken naar Drachten. Terwijl Joop de procedure uitlegt, pak ik de vliegkaart erbij om vanaf de rand van het Tjeukermeer een lijn te tekenen naar vliegveld Drachten (EHDR). Dan met de protactor de True Track opmeten, deze bedraagt ongeveer 035. Deze koers moet dan gecorrigeerd worden voor de wind, hetgeen ik uit mijn hoofd probeer te doen. Naar even later blijkt is dat niet zo verstandig, want zo'n gyrokompas kun je daar heel handig voor gebruiken. Bij het draaien van de bocht naar de gewenste True Track gewoon even de windrichting opzoeken op het gyrokompas en beoordelen of en hoever je naar links of rechts moet opsturen. Enfin, in plaats van de door mij foutief berekende koers 045 moest ik dus ongeveer koersje 030 aanhouden, en da's toch een flink verschil! Dan volgt de koerswijziging, even de tijd opschrijven en nadat de koers in orde is volgt dan de rest van de uitwijkprocedure: het opmeten van de afstand, en uitrekenen op welk tijdstip je op de bestemming aankomt. Niet moeilijk allemaal, maar je moet natuurlijk wel netjes hoogte en koers houden terwijl je hiermee bezig bent (en omdat dit de eerste keer dat ik dit al vliegend deed ging dat niet helemaal goed: de koers ging nog wel, maar ik was toch 100 voet hoogte verloren).

Even later passeren we Heerenveen, en wanneer Drachten in zicht komt meldt Joop dat EHDR niet aangevlogen kan worden, en dat we nogmaals moeten uitwijken, dit maal noemt Joop Eelde als bestemming. Vanaf de zuidwest kant van Drachten kun je dan niet zomaar even in een rechte lijn naar EHGG (Eelde) knallen, want Eelde ligt in gecontroleerd luchtruim waarbij je je dus moet houden aan de vastgestelde aankomst-route. Vanaf het punt waar we zitten is het handig om de Romeo-arrival te kiezen, welke ten zuiden van Eelde (net oost van Assen) ligt, dus ik trek een lijntje naar Beilen om zodoende vrij te blijven van Eelde CTR. Nu gaat het kiezen van de juiste, voor de wind gecorrigeerde, koers prima maar meteen nadat we op deze koers vliegen komen volgens Joop de wolken ineens in razend tempo naar beneden.

Het belangrijkste moet je eerst doen, dus voordat ik met afstanden en tijden aan het stoeien ga eerst maar eens flink dalen. Even later level ik af op 700 voet AMSL, omdat je in Nederland minimaal 500 voet hoogte boven de grond moet hebben. De aarde heeft ter plekke ook een kleine elevatie (zeg maar hoogte), plus links en rechts staan er boerderijen en andere gebouwen. Deze hebben ook een hoogte, dus naar boven afgerond kom je daarmee op 600 voet. Dan neem ik een extra 'veiligheidsmarge' van 100 voet, waarmee je dus de 700 voet hoogte verklaard hebt.

Vlak na het aflevellen zouden we zonder maatregelen over een klein dorpje vliegen, maar dat mag op deze hoogte niet. Omdat 'de wolken op 800 voet zitten' kunnen we niet boven de minimale hoogte komen, dus rest ons niets anders dan er om heen te vliegen. Koers 30 graden naar rechts verleggen, en m.b.v. het klokje bijhouden hoe lang we deze koers vliegen. Daarna koers 60 graden naar links verleggen, en gedurende dezelfde tijd deze koers aanhouden, waardoor we weer op het oorspronkelijk geplande traject uitkomen. Wederom de koers 30 graden naar rechts verleggen, en je hebt de oorpsronkelijke koers weer te pakken. Dit herhaalt zich nog een keer, is gelukkig helemaal niet moeilijk.

Op weg naar Beilen worden afstand opgemeten, de verwachte tijd bij Beilen berekend, en we vliegen ruim onder het hoogste punt langs de TV-toren van Smilde op een afstandje van ongeveer 1 kilometer. Prachtig gezicht om op zo'n hoogte te vliegen, maar het orienteren is een stuk lastiger, o.a. doordat de dorpjes en plaatsen een beetje in het landschap opgaan. Bovendien kun je veel minder ver kijken op zo'n lage hoogte.

Op precies het berekende tijdstip bereiken we Beilen, en dan volgt de opdracht om terug te vliegen naar EHHO (Hoogeveen). Ik besluit om gewoon lekker op ruim 700 voet richting de VAM te vliegen, welke inmiddels al duidelijk te zien was. Even later landen we op de 28, en kunnen weer 65 minuten bijgeschreven worden.

Het was weer een erg leuke les, volgende keer mag ik de nieuwe dingetjes van vandaag solo gaan doen. De komende dagen dus even ervoor zorgen dat ik de handelingen in de juiste volgorde van prioriteit weet te plaatsen (en in mijn hoofd 'stampen'), en dan even nadenken over hoe ik tijdens een solo een uitwijk kan oefenen zonder dat ik daar zelf enige weet van heb (zodat de uitwijk tijdens die vlucht ook als een verrassing komt). Ook even een stukje route zoeken waar ik het navigaeren op lage hoogte nog even kan oefenen zonder al te veel overlast te veroorzaken voor mensen aan de grond.
Reakties
Toevoegen
martijn  - opstuurhoek schatten?   |80.126.39.xxx |28-08-2005 12:04
tja, het kan natuurlijk wel, maar moet je dat in de lucht niet doen met de rekenlineaal, of krijg je dat nog? Met een flinke wind lijkt me e.e.a. toch redelijk moeilijk. Tijdens mijn examen heb ik een windprotractor gebruikt, hardstikke makkelijk... een geleende, maar ik koop 'm volgende week in Lelystad ook zelf!

link naar windprotractor

leuk verhaal weer!
mikezuluwhiskey  - Ja, nu nog wel...   |80.126.240.xxx |28-08-2005 14:02
Over dat moeten schatten was ik inderdaad ook wat verrast, ik had zelf verwacht dat ik met die rekenliniaal had moeten 'berekenen'.
Zo'n windprotactor heb ik inmiddels al, werkt erg makkelijk (tenminste, buiten het vliegtuig :grin ).
Met een flinke turbulentie lijkt me dat opmeten van de TT en het gehannes met de andere tooltjes, inclusief de windprotactor, sowieso geen gemakkelijk iets om te doen... :?
RBA  - Inderdaad niet makkelijk   |82.171.190.xxx |29-08-2005 08:53
Het is inderdaad een heel gehannes met al dat 'gereedschap' aan boord
Heb je al een navigatieplan op schoot, kun je daar nog een kaart bovenop kwijt en dan ook een lineaal en een windprotractor. Dan nog lekker tekenen op de kaart en natuurlijk ook nog hoogte en koers vasthouden, echt geweldig

Grtz Rob
Albert Bruining  - Vaste Entries als Romeo niet v   |82.73.95.xxx |02-04-2006 19:35
Beste Martijn,

Het binnenvliegen van de CTR's via de gepubliceerde entrypunten is absoluut niet verplicht. Indien je op Eelde TWR oproept en vraagt om een "direct to the field" bespaar je je al dat omvliegen. Eelde TWR zal je een X-pondercode geven en een te vliegen heading. Vooral als je met een echte uitwijk te maken hebt moet je alles zo simpel mogelijk houden. SAFETY FIRST en geen flauwekul met te dure en onhandige 'protractors'. Wel eens van GPS gehoord? Dat is ook veiligheidsverhogend bij uitwijken.
Praat er maar eens met je instructeur over en gebruik vooral je BOERENverstandLOGIKA.
Mvrgrtz , www.airmaxima.nl
Peter Bremer  - Procedure oefening uitwijken,   |161.85.127.xxx |17-05-2006 10:50
Uitwijken, zie: http://www.bravias.nl/instruct ie/VFR/3_OefeningUitwijken.PDF

Met de daarin genoemde korte liniaal wordt een liniaal van ongeveer 20 cm bedoeld.

Windcorrectie, zie:
http://www.bravias.nl/in structie/VFR/1_windcorrectiesV FR.PDF

Tenslotte een suggestie: als het vliegtuig goed is afgetrimd dan kan je bij werken aan de navigatie beter het stuur even loslaten. Het vliegtuig wil dan rechtuit vliegen en houdt redelijk hoogte. Wel regelmatig controleren en naar buiten kijken.
mikezuluwhiskey  - Peter: prachtige stukjes met u   |83.236.137.xxx |17-05-2006 19:01
Geweldig dat je die documenten via jouw website beschikbaar stelt voor anderen (zoals ik), echt geweldig!

Vraagje: zou ik ze ook via mijn website mogen publiceren? (ik hoop maar dat je deze reactie nog eens leest, ik kan op jouw site nl. geen info vinden hoe ik met je in contact kan komen)
Peter Bremer  - Publicatie   |161.85.127.xxx |18-05-2006 08:10
Ja, je mag de documenten publiceren. Het liefst via een link zodat eventuele updates automatisch voor iedereen beschikbaar zijn. Ook zou ik het op prijs stellen als je de naam van mijn website er bij vermeldt.

Enige tijd geleden had ik last van misbruik van mijn email adres dat ik op de website had staan, vandaar dat ik het niet meer publiceerde. Maar ik zal binnenkort weer een, mogelijke variabel, email adres vermelden.

Voorlopig fXorXumcX@bXraXviaXs.Xnl (laat de 'X'-en weg)
Lees verder/reageer
Naam:
E-mail:
 
Website:
Onderwerp:
UBBCode:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
 
:angry::0:confused::cheer:B):evil::silly::dry::lol::kiss::D:pinch::(:shock::X:side::):P:unsure::woohoo::huh::whistle:;):s
:!::?::idea::arrow:
 
Voer de anti-spam code in die in het plaatje staat.
 
< Vorige   Volgende >
Home arrow Mijn vlieglessen arrow Vliegles 35: Uitwijken en low-level-navigatie